Αναδημοσίευση από http://www.sevenart.gr/

Με αφορμή τη μέρα κατά του φασισμού και τις πολυάριθμες διαδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη, σήμερα θα παρουσιάσουμε μικρές παρασκηνιακές ιστορίες για την ταινία "Ο Μεγάλος Δικτάτωρ". Βλέπετε, ενώ σήμερα η ταινία επιδοκιμάζεται ως η πρώτη αντιναζιστική ταινία, δεν είχε πάντα αυτή την υποδοχή.
Η ταινία ξεκίνησε γυρίσματα το 1937, την περίοδο δηλαδή που η ναζιστική Γερμανία τα είχε καλά με τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες καθώς επίσης και με μεγάλες εταιρίες σε Ευρώπη και Αμερική, ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ κρατούσε μια ουδέτερη στάση απέναντι στο Χίτλερ και οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες τον χρηματοδοτούσαν (αυτή τη λεπτομέρεια, ότι ο Χίτλερ δε θα γινόταν ο Χίτλερ αν δεν τον βοηθούσαν όλοι αυτοί, όλο την ξεχνάμε). Δεν πρέπει λοιπόν να μας κάνει εντύπωση το γεγονός ότι κανείς δεν ήθελε να χρηματοδοτήσει την αντιχιτλερική ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν. Η ταινία τελικά χρηματοδοτήθηκε από τον ίδιο τον Τσάπλιν αποκλειστικά.
Τα εμπόδια δεν τελείωσαν όμως στη χρηματοδότησή της. Τα κινηματογραφικά στούντιο προσπαθούσαν να τον αποτρέψουν από το να κάνει την ταινία, ενώ κατά τη διάρκεια της παραγωγής, η Βρετανική κυβέρνηση, θέλοντας να διατηρήσει τις καλές της σχέσεις με τη ναζιστική Γερμανία, ανακοίνωσε ότι θα απαγόρευε την προβολή της στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μέχρι όμως να κυκλοφορήσει η ταινία, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε αλλάξει στρατόπεδο και βρισκόταν σε πόλεμο με τη Γερμανία, οπότε όχι μόνο η ταινία προβλήθηκε κανονικά, αλλά λειτούργησε και μέσα στα πλαίσια της αντι-χιτλερικής προπαγάνδας (διότι για να πείσεις ένα λαό που πριν του έλεγες «έτσι» ότι τώρα είναι «αλλιώς», χρειάζεσαι μεγάλα μέσα, και τότε δεν είχαν το Μέγκα).
Η ταινία συνέχισε να είναι απαγορευμένη σε όλες τις περιοχές που είχαν κατακτηθεί από τους ναζί και παρέμεινε απαγορευμένη ακόμα και μετά τον πόλεμο στη Γερμανία (μέχρι το 1958), στην Ισπανία (μέχρι το θάνατο του Φράνκο), ενώ στην Ιταλία μέχρι το 2002 κυκλοφορούσε μόνο μια εκδοχή από την οποία έλειπαν όλες οι σκηνές με τη γυναίκα του Ναπαλόνι (μετωνυμία του Μουσολίνι στην ταινία), από σεβασμό για τη χήρα του Μουσολίνι.
Αν και η ταινία έγινε η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία του Τσάρλι Τσάπλιν σε όλο τον κόσμο, ο ίδιος είπε αργότερα ότι, αν γνώριζε το μέγεθος της ναζιστικής φρικαλεότητας, δεν θα μπορούσε να αστειευτεί με το μέγεθος της δολοφονικής τους παράνοιας. Και ίσως η ταινία αυτή αποτέλεσε και την αιτία για την οποία ο Τσάπλιν διώχτηκε από το καθεστώς Μακάρθι.
Βλέπετε, ο Μεγάλος Δικτάτωρ δεν είναι απλώς μια αντιναζιστική ταινία αλλά έχει καθαρά ταξικό μήνυμα. Δείχνει το δικτάτορα να διατάζει πογκρόμ κατά των Εβραίων και να αρχίζει πολέμους για αντιπερισπασμό κάθε φορά που οι εργάτες ξεσηκώνονται αντιδρώντας στις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας που η λιτότητα είχε φέρει εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Και στον περίφημο λόγο που βγάζει στην τελευταία σκηνή της ταινίας, μιλάει για την άδικη κατανομή του πλούτου και τη στέρηση κοινωνικής ασφάλειας. Σήμερα βέβαια, όπως είπαμε στην αρχή, παρουσιάζεται ως η πρώτη αντιναζιστική ταινία, όμως αξίζει να τη δείτε και να αποκτήσετε ιδία γνώμη.
Της Βέρας Μακρή
(vera@sevenart.gr) |
Με αφορμή τη μέρα κατά του φασισμού και τις πολυάριθμες διαδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη, σήμερα θα παρουσιάσουμε μικρές παρασκηνιακές ιστορίες για την ταινία "Ο Μεγάλος Δικτάτωρ". Βλέπετε, ενώ σήμερα η ταινία επιδοκιμάζεται ως η πρώτη αντιναζιστική ταινία, δεν είχε πάντα αυτή την υποδοχή.
Η ταινία ξεκίνησε γυρίσματα το 1937, την περίοδο δηλαδή που η ναζιστική Γερμανία τα είχε καλά με τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες καθώς επίσης και με μεγάλες εταιρίες σε Ευρώπη και Αμερική, ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ κρατούσε μια ουδέτερη στάση απέναντι στο Χίτλερ και οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες τον χρηματοδοτούσαν (αυτή τη λεπτομέρεια, ότι ο Χίτλερ δε θα γινόταν ο Χίτλερ αν δεν τον βοηθούσαν όλοι αυτοί, όλο την ξεχνάμε). Δεν πρέπει λοιπόν να μας κάνει εντύπωση το γεγονός ότι κανείς δεν ήθελε να χρηματοδοτήσει την αντιχιτλερική ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν. Η ταινία τελικά χρηματοδοτήθηκε από τον ίδιο τον Τσάπλιν αποκλειστικά.
Τα εμπόδια δεν τελείωσαν όμως στη χρηματοδότησή της. Τα κινηματογραφικά στούντιο προσπαθούσαν να τον αποτρέψουν από το να κάνει την ταινία, ενώ κατά τη διάρκεια της παραγωγής, η Βρετανική κυβέρνηση, θέλοντας να διατηρήσει τις καλές της σχέσεις με τη ναζιστική Γερμανία, ανακοίνωσε ότι θα απαγόρευε την προβολή της στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μέχρι όμως να κυκλοφορήσει η ταινία, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε αλλάξει στρατόπεδο και βρισκόταν σε πόλεμο με τη Γερμανία, οπότε όχι μόνο η ταινία προβλήθηκε κανονικά, αλλά λειτούργησε και μέσα στα πλαίσια της αντι-χιτλερικής προπαγάνδας (διότι για να πείσεις ένα λαό που πριν του έλεγες «έτσι» ότι τώρα είναι «αλλιώς», χρειάζεσαι μεγάλα μέσα, και τότε δεν είχαν το Μέγκα).
Η ταινία συνέχισε να είναι απαγορευμένη σε όλες τις περιοχές που είχαν κατακτηθεί από τους ναζί και παρέμεινε απαγορευμένη ακόμα και μετά τον πόλεμο στη Γερμανία (μέχρι το 1958), στην Ισπανία (μέχρι το θάνατο του Φράνκο), ενώ στην Ιταλία μέχρι το 2002 κυκλοφορούσε μόνο μια εκδοχή από την οποία έλειπαν όλες οι σκηνές με τη γυναίκα του Ναπαλόνι (μετωνυμία του Μουσολίνι στην ταινία), από σεβασμό για τη χήρα του Μουσολίνι.
Αν και η ταινία έγινε η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία του Τσάρλι Τσάπλιν σε όλο τον κόσμο, ο ίδιος είπε αργότερα ότι, αν γνώριζε το μέγεθος της ναζιστικής φρικαλεότητας, δεν θα μπορούσε να αστειευτεί με το μέγεθος της δολοφονικής τους παράνοιας. Και ίσως η ταινία αυτή αποτέλεσε και την αιτία για την οποία ο Τσάπλιν διώχτηκε από το καθεστώς Μακάρθι.
Βλέπετε, ο Μεγάλος Δικτάτωρ δεν είναι απλώς μια αντιναζιστική ταινία αλλά έχει καθαρά ταξικό μήνυμα. Δείχνει το δικτάτορα να διατάζει πογκρόμ κατά των Εβραίων και να αρχίζει πολέμους για αντιπερισπασμό κάθε φορά που οι εργάτες ξεσηκώνονται αντιδρώντας στις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας που η λιτότητα είχε φέρει εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Και στον περίφημο λόγο που βγάζει στην τελευταία σκηνή της ταινίας, μιλάει για την άδικη κατανομή του πλούτου και τη στέρηση κοινωνικής ασφάλειας. Σήμερα βέβαια, όπως είπαμε στην αρχή, παρουσιάζεται ως η πρώτη αντιναζιστική ταινία, όμως αξίζει να τη δείτε και να αποκτήσετε ιδία γνώμη.
Για να δείτε την ταινία πατήστε εδώ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου